Những điều nên và không nên làm trong văn hóa Nhật Bản

Nghi thức ăn uống ở Nhật Bản

Ẩm thực Nhật Bản cực kỳ phổ biến trên toàn thế giới, từ các món cơm và mì nhiều rau củ đến món sushi thời thượng, vì vậy bạn chắc chắn nên tận dụng tối đa thời gian ở đây bằng cách ăn uống bên ngoài.

Tuy nhiên, bạn nên biết rằng, mặc dù phép tắc ăn uống đúng mực có thể đang mai một ở phương Tây, nhưng ở Nhật Bản, chúng vẫn vô cùng quan trọng. Khía cạnh chính của nghi thức ăn uống ở Nhật Bản xoay quanh cách bạn sử dụng đũa:

• Không nên dùng đũa để gắp thức ăn cho người khác.
• Đừng đâm thức ăn bằng đũa.
• Đừng gác đũa lên bát, khi ăn xong, hãy đặt đũa bên cạnh bát hoặc đĩa – lý tưởng nhất là dùng hộp đựng đũa hoặc tự làm hộp đựng bằng giấy gói đi kèm với đũa dùng một lần.
• Đừng cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm khi bạn ăn xong.

Nếu dùng chung đĩa thức ăn, hãy dùng đũa riêng để gắp thức ăn và cho vào đĩa của mình.

Đổ nước tương lên cơm trắng, ợ hơi trên bàn hoặc tự rót đầy ly của mình cũng là hành động bất lịch sự – mặc dù bạn nên rót đầy ly của người bạn đồng hành bất cứ khi nào bạn thấy ly của họ cạn.

Việc húp mì cũng được coi là hoàn toàn chấp nhận được, cũng như việc nhấc bát lên để uống hết bát mì hoặc ăn nốt những mẩu thừa còn sót lại, bạn sẽ thấy người dân địa phương làm như vậy, vậy thì tại sao bạn cũng nên thử nhỉ?

Những cụm từ cần biết khi ăn uống:

• Trước khi ăn, bạn nên lịch sự nói ‘itadakimasu’ (ee-tada-kee-ma) – nghĩa là ‘Tôi rất vui khi được phục vụ bữa ăn này’.
• Sau bữa tối, hãy kết thúc bằng câu ‘gochisosama’ (go-chi–sow-sama) – có nghĩa là ‘cảm ơn vì bữa ăn’.

Mẹo khi tham quan đền thờ và chùa

Ở Nhật Bản, đền chùa đóng vai trò là trung tâm thực hành tôn giáo, bảo tồn văn hóa và đời sống cộng đồng. Nhiều người Nhật thường xuyên đến đây để cầu nguyện, tham gia lễ hội và các sự kiện quan trọng khác trong đời.

Hãy ăn mặc kín đáo, che vai, ngực và đầu gối. (Xin lỗi, không được mặc quần short!) Và đừng quên cởi bỏ bất kỳ đồ đội đầu nào, chẳng hạn như mũ.

Theo truyền thống, bạn không nên đến thăm đền thờ Thần đạo nếu đang bị bệnh, có vết thương hở hoặc đang trong thời gian tang lễ, vì những điều này được coi là nguyên nhân gây ra sự ô uế. Ở lối vào, bạn sẽ thấy một cái chậu “temizu” (một cái chậu đá chứa đầy nước kèm theo một cái gáo) để thanh tẩy bản thân trước khi bước vào bằng cách đổ nước từ gáo lên tay. Tuy một số du khách bỏ qua bước này, nhưng theo phong tục, bạn cũng nên đổ nước vào lòng bàn tay và súc miệng, sau đó nhổ nước ra bên cạnh đài phun nước – không được nuốt hoặc uống trực tiếp từ gáo.

Khi vào bên trong phòng dâng lễ, bạn có thể bỏ một đồng xu vào hộp, sau đó đọc một lời cầu nguyện ngắn, nếu muốn.

Khi vào chùa, hãy chuẩn bị cởi giày nên hãy đi một đôi tất đẹp hoặc mang theo một đôi.

Nhiều chùa có thắp hương, bạn có thể mua. Để sử dụng, hãy để hương cháy trong vài giây trước khi dập tắt ngọn lửa bằng cách vẫy tay (không thổi tắt). Cuối cùng, hãy cho hương vào lư hương và đọc một lời cầu nguyện ngắn.

Thông thường, bạn được phép chụp ảnh bên ngoài đền chùa, nhưng tuyệt đối không được chụp ảnh bên trong các tòa nhà. Nếu không chắc chắn, hãy tìm biển báo hoặc hỏi hướng dẫn viên.

Những lời khuyên hữu ích khác về phong tục Nhật Bản:

Phong tục Nhật Bản nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quan tâm và chu đáo đến người khác. Dưới đây là một vài điều khác bạn nên cân nhắc khi khám phá nền văn hóa hấp dẫn này:

• Đừng ăn uống hoặc hút thuốc khi đang đi bộ – nếu ai đó vô tình làm đổ cà phê hoặc sushi, điều đó có thể phá hỏng cả ngày của họ.
• Đừng xì mũi ở nơi công cộng và chỉ dùng khăn giấy. Bạn có thể nhẹ nhàng chấm nhẹ lên mũi. Nếu không thể nhịn được việc xì mũi hoặc hắt hơi, hãy tránh xa những người xung quanh.
• Đừng chỉ trỏ. Ở Nhật Bản, việc chỉ tay để chỉ người, vật hoặc hướng nào đó được coi là hành vi không lịch sự, thay vào đó, hãy ra hiệu theo hướng chung bằng cả bàn tay và giữ lòng bàn tay hướng lên trên.
• Đừng nói chuyện điện thoại lớn tiếng ở nơi công cộng. Nếu bạn phải nghe điện thoại, hãy trả lời thật nhỏ nhẹ. Điều này đặc biệt quan trọng khi sử dụng phương tiện giao thông công cộng, nơi mọi người được khuyên nên tránh nói chuyện điện thoại hoàn toàn. Hầu hết mọi người đều để điện thoại ở chế độ im lặng ở nơi công cộng để không làm phiền người khác.
• Đừng đến gần geisha hoặc maiko để chụp ảnh tự sướng, họ đang làm việc và việc ngăn họ đến đúng giờ được coi là rất bất lịch sự.
• Hãy tôn trọng hàng đợi, nếu bạn nghĩ người Anh thích xếp hàng, thì người Nhật lại càng không. Xếp hàng gần như là một nghệ thuật, nổi tiếng với sự trật tự và lịch sự. Vì vậy, đừng chen hàng, chen ngang hay gây mất trật tự. Điều này áp dụng cho mọi thứ, từ nhà hàng đến phương tiện giao thông công cộng – thậm chí cả việc băng qua đường.
• Hãy mang theo danh thiếp. Nếu bạn đến Nhật Bản công tác, hãy mang theo thật nhiều danh thiếp. Hãy nhận danh thiếp bằng cả hai tay và xem xét kỹ lưỡng trước khi tiếp tục. Đừng gấp, nghịch hoặc viết lên danh thiếp, đặc biệt là trước mặt người tặng.
• Hãy chờ đến khi được sắp xếp chỗ ngồi trong không gian trang trọng. Hãy để chủ nhà chỉ chỗ ngồi cho bạn, trong trường hợp bình thường, đó sẽ là vị trí tốt nhất trong nhà.
• Hãy mang theo quà lưu niệm – Phong tục Nhật Bản quy định bạn nên mang theo một món quà nhỏ cho chủ nhà. Lý tưởng nhất là một món quà từ nhà, hoặc một món ăn như hộp bánh quy, kẹo, bánh ngọt hoặc trái cây.

Thông tin về luật pháp Nhật Bản

Kiểm tra thuốc của bạn

Nhiều loại thuốc cảm cúm, cũng như các loại thuốc giảm đau thông thường như codeine, đều bị cấm ở đây. Nếu bị phát hiện mang những loại thuốc này vào Nhật Bản – dù chỉ để sử dụng cá nhân – bạn có thể bị kết tội và có nguy cơ bị giam giữ hoặc trục xuất. Và dĩ nhiên, ma túy bất hợp pháp hoặc ma túy giải trí, chẳng hạn như cần sa, cũng có thể bị bắt giữ và trục xuất.

Không xả rác

Xả rác bị cấm ở Nhật Bản, và bạn sẽ thực sự thích thú với cảm giác sạch sẽ của đường phố. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng ở đây không hề có thùng rác! Nếu bạn ra ngoài, hãy giữ rác lại trong suốt cả ngày và vứt khi về khách sạn. Tiền phạt xả rác ở Tokyo có thể lên tới 30.000 yên – khoảng 150 bảng Anh – vì vậy hãy nhớ điều này nhé.

Độ tuổi uống rượu

Bạn phải đủ 20 tuổi mới được mua hoặc uống rượu ở Nhật Bản – độ tuổi mua và uống rượu là 2 tuổi, sau Anh. Cha mẹ, người giám hộ và doanh nghiệp nào không tuân thủ các quy định này sẽ bị phạt tiền, và người nước ngoài bị phát hiện uống rượu khi chưa đủ tuổi có thể bị bỏ tù hoặc trục xuất. (Nhật Bản cũng có những hình phạt nghiêm khắc đối với bất kỳ ai lái xe khi có nồng độ cồn trong máu).

Nếu có dịp đến du lịch tại đất nước Nhật Bản, nhất định bạn phải chú ý những điều này nhé.